Data, eigenaarschap en silo's die mobiliteitshubs remmen
Vraag wat steden ervan weerhoudt slimmere mobiliteitshubs te bouwen en je krijgt een helder antwoord: de businesscase, weerstand van inwoners of interne silo's. In werkelijkheid ligt het ingewikkelder: het is een kluwen van al deze factoren. Los je er één op, dan dient de volgende zich alweer aan. En midden in die kluwen zitten twee onderwerpen waar niemand het graag over heeft op een congres: wie eigenaar is van de data en wie waarvoor betaalt.
Het siloprobleem is een geldprobleem in vermomming
Stel je een nieuwe wijk voor naast een grote evenementenlocatie. In een doorsneestad is de ene afdeling verantwoordelijk voor de bouw, de andere voor mobiliteit en een derde voor parkeren. Elke afdeling heeft haar eigen taken, budget en prestatie-indicatoren. Om iets te realiseren dat echt slim en ruimte-efficiënt is, moeten ze allemaal op één lijn zitten – en dat is al lastig voordat de eerste factuur binnenkomt.
Want onder het coördinatieprobleem schuilt een financieel probleem. Eén parkeerlocatie kan bezoekers van evenementen, bewoners en forenzen bedienen, maar de kosten zijn verdeeld over afdelingen die ieder alleen hun eigen deel zien. Wie betaalt voor de evenementenlocatie, wie voor de exploitatie en wie wordt eigenaar? Als de aanleg van een mobiliteitshub kostbaar is, sluiten de opbrengsten zelden aan bij het budget van één afdeling. En zelfs de beste businesscase loopt vast als niemand de waarde ervan kan verzilveren.
Silo's verdwijnen niet met een PowerPointdia. Maar je kunt ze wel aanzienlijk minder belemmerend maken door iedereen hetzelfde betrouwbare beeld te geven van wat er gebeurt. Daar komen parkeer- en mobiliteitsdata om de hoek kijken.
"Wij zijn eigenaar van de ruimte, dus ook van de data"
Steeds meer steden volgen een logische redenering. Zoals Willem van Heijningen, strateeg bij de afdeling Mobiliteit en Openbare Ruimte van de gemeente Amsterdam, zegt: "Wij zijn eigenaar van de openbare ruimte, inclusief de parkeerplaatsen daarin. Ook de bewegwijzering die aangeeft waar mensen heen moeten, is van ons… Voor mij is het logisch dat wij ook eigenaar zijn van de parkeerdata." Daar heeft hij gelijk in – en partners moeten dat uitgangspunt ondersteunen, niet bestrijden.
De waarde zit niet in de data zelf, maar in de verbanden die ermee zichtbaar worden. Breng de bronnen samen en je ziet eindelijk vraag en aanbod naast elkaar: hoeveel mensen er aankomen, wie zij zijn en hoeveel parkeerplaatsen beschikbaar zijn.
Bezoekers zijn bovendien niet uitwisselbaar: sommigen hebben een aangepaste parkeerplaats nodig, sommigen komen met het gezin, sommigen arriveren vroeg en anderen precies op tijd. Koppel die behoeften aan de actuele beschikbaarheid en iedereen reist prettiger – terwijl het gebied leefbaarder wordt. Daar zijn data hier voor bedoeld. Niet voor dashboards, maar voor betere afstemming.
Het eigenaarschap blijft bij de klant
Hier moet een partner gedisciplineerd zijn in zijn eigen rol. De parkeerdata moeten altijd bij de klant blijven – of dat nu een private parkeerexploitant of de stad is. Onze taak is niet om die data op te potten. We helpen ze op een gestandaardiseerde, veilige manier te verzamelen en te analyseren, en bieden vervolgens de tools om er inzicht uit te halen.
Dit onderscheid is belangrijker dan het lijkt. Een stad als Amsterdam doet het moeilijke werk al: informatie uit een dozijn bronnen bundelen, duiden en beleid daarop aanpassen. Het laatste wat zo'n stad nodig heeft, is een afhankelijkheid waardoor de eigen data het bezit van iemand anders worden. De juiste aanpak is precies het tegenovergestelde: gestandaardiseerde, overdraagbare data, open interfaces en analyses die de drempel naar inzicht verlagen in plaats van verhogen.
Dat is de gedachte achter SKIDATA Connect: niet nog een extra laag boven op de wirwar, maar één fundament eronder, zodat parkeren op straat en in garages als één systeem functioneren en schone data doorstroomt naar de bestaande ov- en MaaS-platforms van een stad.
Linköping is het duidelijkste bewijs: meer dan 18 parkeergarages op SKIDATA Connect, parkeren op straat en in garages als één systeem, met volledige controle over alle gebruikersdata en zonder platform van derden ertussen.
Florence past dezelfde aanpak op grote schaal toe: 15 locaties en meer dan 6.000 parkeerplaatsen als één geheel beheerd, van begin tot eind ticketloos, met € 14,78 miljoen omzet in 2024.
En in Amsterdam koppelt hetzelfde platform via Servicehuis Parkeren aan landelijke parkeerrechten – met gestandaardiseerde, veilige data in handen van de stad.
"Verbonden" betekent de juiste partners kiezen
"Verbonden" is een overgebruikt woord, dus laten we concreet zijn. In de praktijk betekent het open interfaces, gestandaardiseerde data en – minstens zo belangrijk – samenwerken met partijen die hetzelfde doel nastreven. Een naadloze reiservaring kan niet uit één systeem voortkomen; daarvoor moeten meerdere partijen rond een gezamenlijk doel samenwerken.
De echte volgende stap is dus niet nóg een platform. Het is een open dialoog, oprechte samenwerking en de moed om oplossingen te testen in de weerbarstige praktijk van een echte stad. Doorbreek de silo's door afspraken te maken over standaarden en eigenaarschap. Houd de data bij de klant. Kies partners die hetzelfde resultaat willen bereiken. Dan worden de businesscase, acceptatie en coördinatie allemaal eenvoudiger – omdat het nooit echt afzonderlijke problemen waren.
Gerelateerde artikelen: